IRC (Internet Relay Chat), internet üzerinden kullanıcıların anlık olarak metin tabanlı mesajlaşma yapabildiği bir iletişim protokolüdür. Türkçesi "İnternet Aktarmalı Sohbet" olarak çevrilebilir.
IRC, 1988 yılında Finlandiya'da Oulu Üniversitesi öğrencisi Jarkko Oikarinen tarafından geliştirilmiştir. İlk amacı, bir grup arkadaş arasında anlık ve gerçek zamanlı iletişim kurmak ve bilgi paylaşımını sağlamaktı. IRC, metin tabanlıdır ve kullanıcılar farklı sunuculara bağlanıp sanal odalar (kanallar) üzerinden topluca ya da birebir sohbet edebilirler.
IRC protokolü, TCP/IP tabanlıdır ve sunucu-istemci mimarisi ile çalışır. Yani, kullanıcılar bir istemci programı (client) aracılığıyla IRC sunucusuna bağlanır. Sunucu, mesajların iletimini sağlar. IRC sayesinde, kullanıcılar kanallarda toplu sohbetler yapabilir, özel mesajlaşabilir, dosya paylaşabilir ve veri aktarabilirler.
1988'den sonra IRC özellikle internetin ilk yıllarında çok popüler olmuş, hatta 1991 Körfez Savaşı sırasında hızlı haberleşme aracı olarak önemli bir rol oynamıştır. Günümüzde görselliğe fazla önem vermemesi ve daha gelişmiş mesajlaşma sistemlerinin ortaya çıkması nedeniyle popülerliği azalmış olsa da, teknik topluluklar ve açık kaynak projelerinde hala kullanılmaktadır.
IRC kullanımı için mutlaka bir IRC istemcisi gereklidir. En popüler istemcilerden biri mIRC'dir. IRC kanallarına bağlanarak, ilgili konu başlıklarında diğer kullanıcılarla sohbet edilebilir.
Özetle, IRC; anlık, metin tabanlı ve sunucu ağı üzerinden gerçekleşen bir sohbet protokolüdür. Amacı gerçek zamanlı iletişim ve bilgi paylaşımı yapmak; özellikle internetin erken dönemlerinde insanların topluluklar halinde sohbet etmesini sağlamaktır.
