Üst Alt
  • Cevap yazabilmek için lütfen kayıt olun ya da giriş yapın. Foruma giriş yaparak veya kayıt olarak tüm özelliklere erişebilirsiniz.
    Kayıt ol

felsefe

  1. Şenay Dandar

    Dil Felsefesi Dilin Geleceği - Anlamın Doğrudan Aktarımı

    Binlerce yıldır dil, düşüncelerimizi dış dünyaya aktarmak için kullandığımız "dolaylı" bir araç oldu. Ancak nöroteknoloji ve beyin-bilgisayar arayüzleri (Neuralink vb.), bu aracıyı ortadan kaldırmayı vaat ediyor. Eğer bir gün düşüncelerimizi kelimelere dökmeden, doğrudan bir zihinden diğerine...
  2. Şenay Dandar

    Dil Felsefesi Yapısöküm - Metinlerin Altındaki Gizli Anlamlar

    Jacques Derrida tarafından ortaya atılan Yapısöküm (Deconstruction), bir metni veya kavramı "yıkmak" değil, onun içindeki gizli çelişkileri, hiyerarşileri ve dile yerleşmiş ön kabulleri açığa çıkarma işlemidir. Derrida'ya göre dil, anlamı hiçbir zaman tam olarak "huzura" kavuşturmaz; anlam her...
  3. Şenay Dandar

    Dil Felsefesi Dilin Mantıksal Analizi - Belirsizliği Nasıl Gideririz?

    Günlük dil, şiir yazmak veya sohbet etmek için harikadır; ancak felsefi ve bilimsel kesinlik aradığımızda bizi kolayca tuzağa düşürebilir. Bertrand Russell’a göre, pek çok felsefi problem aslında "dilin gramer yapısı" ile "mantıksal yapısı" arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanır. Russell, bu...
  4. Şenay Dandar

    Dil Felsefesi Anlamın Bağlamsallığı - Kelimeler Neden Yerine Göre Değişir?

    Bir kelimenin anlamı, sadece onun tanımında değil, "kimin, kime, nerede ve hangi niyetle" söylediğinde gizlidir. Dil felsefesinde bu duruma Bağlamsallık (Contextualism) denir. Pragmatik (Kullanımbilim) alanının merkezinde yer alan bu görüşe göre, dil matematiksel bir formül değil, yaşayan bir...
  5. Şenay Dandar

    Dil Felsefesi Evrensel Gramer - Dil Doğuştan mı Gelir?

    Bebekler, çevrelerinden duydukları kısıtlı ve çoğu zaman gramer hatalarıyla dolu konuşmalardan yola çıkarak, nasıl olur da çok kısa sürede karmaşık bir dil yapısını kusursuzca çözebilirler? Noam Chomsky, bu durumu "Platon'un Problemi" olarak adlandırır ve dilin sadece taklit yoluyla...
  6. Şenay Dandar

    Dil Felsefesi Doğruluk Koşulları - Bir Cümle Ne Zaman "Doğru" Olur?

    Birine "Dışarıda kar yağıyor" dediğinizde, bu cümlenin bir anlam ifade etmesi için dünyanın belirli bir durumda olması gerekir. Dil felsefesinde Doğruluk Koşulları, bir cümlenin anlamını kavramak ile o cümlenin hangi şartlar altında "doğru" sayılacağını bilmek arasındaki bağı inceler. Alfred...
  7. Şenay Dandar

    Dil Felsefesi Gösterge ve Gönderge - Kelime ile Nesne Arasındaki Gizli Bağ

    Dil felsefesinin en temel sorusu şudur: Bir nesneye neden o adı veririz? "Ağaç" kelimesi ile dışarıdaki o yapraklı varlık arasında doğal bir bağ mı vardır, yoksa bu sadece toplumsal bir uzlaşı mıdır? Modern dilbilimin babası Ferdinand de Saussure, bu ilişkiyi Gösterge kavramıyla açıklar. 🔗 1...
  8. Şenay Dandar

    Metafizik İnsan Doğasının Metafiziği - Ruh, Beden ve Ötesi

    İnsan, metafiziksel açıdan evrenin en ilginç varlığıdır. Bir yanıyla tamamen fizik yasalarına tabi bir madde (beden), diğer yanıyla bu yasaları sorgulayan, hayal kuran ve soyut kavramlar üreten bir bilinçtir. Serimizin bu final bölümünde, insanın bu çift yönlü doğasını ve "ben" dediğimiz şeyin...
  9. Şenay Dandar

    Metafizik Kötülük Problemi - Metafiziksel Bir Boşluk mu?

    Eğer evren rasyonel bir temele veya iyi bir kaynağa dayanıyorsa, neden savaşlar, hastalıklar ve doğal afetler var? Metafizikte bu soru sadece ahlaki bir sorun değil, ontolojik bir problemdir. Filozoflar, kötülüğün varlığını açıklamak için "Teodise" (Tanrı’yı haklı çıkarma) ve "Metafiziksel...
  10. Şenay Dandar

    Metafizik Zorunlu ve Mümkün Varlık - Var Olmamamız Mümkün müydü?

    Etrafımızdaki her şeye baktığımızda (ağaçlar, binalar, hatta kendimiz), bunların bir zamanlar var olmadığını ve gelecekte de olmayacağını biliriz. Peki, her şey bu kadar geçiciyse, tüm bu sistemin arkasında duran sarsılmaz bir temel var mıdır? Metafizikçiler bu soruyu Zorunlu Varlık (Vacib-ül...
  11. Şenay Dandar

    Metafizik Aşkınlık ve İçkinlik - Tanrı ve Evren İlişkisi

    Varlığın temelinde yatan güç, bu evrenin ne kadar uzağındadır veya ne kadar içindedir? Metafizik, bu soruyu iki devasa kavram üzerinden tartışır: Aşkınlık (Transcendence) ve İçkinlik (Immanence). Bu iki kavram, tarih boyunca din felsefesinden doğa bilimlerine kadar her şeyi derinden...
  12. Şenay Dandar

    Metafizik Bireyleşme İlkesi - Sizi "Siz" Yapan Nedir?

    Dünyada milyarlarca insan, ağaç ve taş var. Hepsi "insanlık", "ağaçlık" veya "taşlık" gibi ortak bir özü (tümeli) paylaşır. Peki, aynı fabrikadan çıkan iki özdeş kalemden birini "bu kalem", diğerini "şu kalem" yapan nedir? Metafizikçiler bu soruyu Bireyleşme İlkesi başlığı altında tartışırlar...
  13. Şenay Dandar

    Metafizik Ontolojik Kategoriler - Varlığın Farklı Biçimleri

    Bir taşın varlığı ile bir matematiksel formülün veya bir hayalin varlığı aynı mıdır? Metafizikte Ontoloji (Varlık Bilimi), evrendeki her şeyi "var olma biçimlerine" göre sınıflandırır. Varlık sadece dokunabildiğimiz "madde"den ibaret değildir. Bu bölümde, gerçekliğin farklı katmanlarını ve bu...
  14. Şenay Dandar

    Metafizik Değişim ve Kalıcılık - Her Şey Akıyor mu, Yoksa Bir Sabit Var mı?

    Gözlerimizi açtığımızda gördüğümüz dünya sürekli bir hareket halindedir: Mevsimler döner, insanlar yaşlanır, yıldızlar söner. Ancak mantığımız, bu değişimin ortasında "bir şeyin" kalıcı olması gerektiğini fısıldar. Eğer her şey her an değişiyorsa, "ben" dediğim kişi beş dakika önceki kişiyle...
  15. Şenay Dandar

    Metafizik Metafiziğin Temelleri - Varlığın İlk İlkeleri

    Metafizik, kelime anlamıyla "fizikten sonra gelen" demektir. Ancak bu, sadece bir sıralama değil; fiziksel dünyanın (gördüğümüz, dokunduğumuz her şeyin) arkasında yatan değişmez ilkeleri sorgulama sanatıdır. Aristoteles buna "İlk Felsefe" demiştir. Bu bölümde, gerçekliğin en derindeki...
  16. Şenay Dandar

    Mantık Mantığın Günlük Hayata Uygulanması - Karar Verme Süreçlerinde Rasyonalite

    Mantık sadece sınıflarda veya felsefe kitaplarında hapsolmuş bir disiplin değildir. Aslında her sabah hangi kıyafeti giyeceğimize karar verirken, bir yatırım yaparken veya sosyal medyadaki bir tartışmaya katılırken zihnimizdeki mantık motorunu çalıştırırız. Rasyonalite, eldeki kısıtlı verilerle...
  17. Şenay Dandar

    Mantık Mantıksal Tutarlılık - Kendi İçinde Çelişmeden Düşünebilmek

    Bir düşünce sisteminin veya bir tartışmadaki iddianın değeri, sadece içindeki bilgilerin doğruluğuyla değil, bu bilgilerin birbirleriyle olan uyumuyla ölçülür. Mantıksal Tutarlılık, bir sistemdeki önermelerin hiçbirinin birbiriyle çelişmemesi durumudur. Eğer bir sistemde hem "$P$" hem de "$\neg...
  18. Şenay Dandar

    Mantık Kategoriler - Zihnimiz Dünyayı Nasıl Sınıflandırır?

    Etrafınıza baktığınızda sadece renkler, şekiller ve sesler yığını görmezsiniz; "kitap", "ağaç", "kırmızı" veya "koşmak" gibi belirgin kavramlar görürsünüz. Mantık biliminde Kategoriler, zihnimizin varlığı anlamlandırmak için kullandığı en temel ve en genel sınıflardır. Aristoteles ve daha sonra...
  19. Şenay Dandar

    Mantık Mantık ve Dil - Kelimeler Düşüncemizi Nasıl Sınırlar?

    Ludwig Wittgenstein’ın meşhur sözüyle ifade edersek: "Dilimin sınırları, dünyamın sınırlarıdır." Mantık, evrensel ve değişmez kurallar bütünü gibi görünse de, biz bu kuralları ancak dil aracılığıyla işletebiliriz. Dil, mantıklı düşüncelerimizi aktarmamızı sağlayan bir araç olduğu kadar, bazen...
  20. Şenay Dandar

    Mantık Bulanık Mantık (Fuzzy Logic) - Siyah ve Beyaz Arasındaki Grileri Anlamak

    Klasik mantık (Aristo mantığı), dünyayı ikili bir sistemle görür: 0 veya 1, Var veya Yok, Doğru veya Yanlış. Buna "Dışlanmış Üçüncü Durumun Olmazlığı" ilkesi denir. Ancak gerçek hayat her zaman bu kadar keskin değildir. Birine "Boyun uzun mu?" diye sorduğunuzda, cevap her zaman net bir "Evet"...
Sitemiz bir forum sitesi olduğu için kullanıcılar her türlü görüşlerini önceden onay olmadan anında siteye yazabilmektedir. 5651 sayılı kanunun 8. maddesi ve T.C.K'nın 125. maddesine göre; ircforumlari.gen.tr olan forum sitemize eklenen içeriklerden, içeriği ekleyen kullanıcı sorumludur. Kullanıcı bazlı herhangi bir telif hakkından ircforumlari.gen.tr sitesi ve site yetkilileri sorumlu değildir. Telif hakkı kapsamında bulunan içerikler ile ilgili hukuksal bildirimleriniz için buradan iletişime geçebilirsiniz. ircforumlari.gen.tr yönetimi size en geç 48 saat içerisinde dönüş yapacaktır.
Geri