Atasözleri bir milletin hayat görüşünü, yaşam tarzını ve bilgi birikimini en güzel yansıtan sözlü kültür ürünlerindendir. Çıktıkları toplumların düşünce yapısını, örf ve âdetlerini yansıtmakla birlikte bir kültür mirasıdırlar. Bir millet hakkında bilgi sahibi olmak isteyenler o toplumun atasözlerini derlemişler, kendi dillerine aktarmışlar ve anlamaya çalışmışlardır. En eskisi 16. yüzyıla dayanan bu çalışmaların 17., 18., ve 19. yüzyılda arttığı görülmektedir.
Türk atasözleri bazı transkripsiyon metinlerinde müstakil bir bölüm halinde bulunurken bazılarında Türkler hakkında bilgi verilen bölümlerde bilgileri teyit etmek amacıyla kullanılmıştır. Bazı eserlerde ise gramer kuralları atasözleriyle örneklendirilmiştir. Atasözlerinin kayda geçirilme amacında değişiklikler olsa da genellikle bulundukları bölgede yaşayan Türklerden derlenmiş olmaları sebebiyle farklı veriler barındırmaktadırlar.
Türkçe ilk atasözü örneklerine Orhun Yazıtları'nda, Kâşgarlı Mahmut'un Divân-ü Lügati't Türk'ünde, Dede Korkut Hikâyeleri'nde rastlanır. İlk örneklerde "sav", sonradan "mesel, darbı mesel" adıyla geçer. Divan edebiyatında "Pend-nâme"ler, halk şiirinde "nasihat destanları" atasözleri ile oluşur.
Türk Lehçelerinden Kazak Türkçesi ile yazılan ve Türkiye Türkçesiyle karşılıkları belirtilen bazı atasözü örnekleri;
Adam tugan jerinde emes, toygan jel"inde. / Adam doğduğu yerde değil doyduğu yerde
Adamın özi toysa da közi toymaydl. / Açın karnı doyar, gözü doymaz.
Agaştı kurt adamcil kaygı jer. / Ağacı kurt insanı dert yer.
Akel parada satılmas. / Akıl para ile satılmaz.
Akıl jasta emes başta. / Akıl yaşta değil başta.
Algaş oyla keyin söyle. / Önce düşün, sonra söyle.
Ayanşak közge şöp tüsedi. / Sakınan göze çöp batar.
